Statement of Purpose (SOP) là một bài tiểu luận giúp bạn giới thiệu đến hội đồng tuyển sinh (hội đồng chấm học bổng…) bạn là ai, bạn quan tâm đến lĩnh vực gì và kế hoạch học tập cũng như mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai.
SOP (tiểu luận về mục đích học tập và nghề nghiệp) là một trong những giấy tờ nên được bạn đầu tư khi làm hồ sơ du học hoặc hồ sơ học bổng. Lí do vì đây là mục duy nhất mà bạn có thể trực tiếp truyền thông với hội đồng tuyển sinh, cơ hội để bạn thể hiện sự vượt trội của bản thân hơn những ứng cử viên khác. Tính chủ quan của một SOP thể hiện ở chỗ chính bạn sẽ là người đặt bút viết chứ không dựa trên một hồ sơ đã có sẵn, cũng không có sự can dự của người khác.
Đối với một hồ sơ xin học bổng, SOP của bạn phải thực sự ấn tượng để có cơ hội lọt vào mắt xanh của người chấm học bổng, nhất là khi bạn phải cạnh tranh với rất nhiều người cũng giỏi giang như bạn.
Làm thế nào để viết một SOP thu hút, mạch lạc và đúng trọng tâm không phải là điều đơn giản. Cùng du học Edutime tham khảo những TIPS sau đây để bạn có thể có 1 bài SOP thực sự quyền lực nhé
“Tôi nộp đơn xin học Khoá Thạc sỹ Khoa học tại Đại học X bởi tôi tin rằng những kỹ năng công nghệ của tôi sẽ được phát huy một cách tốt nhất tại Đại học của các bạn, bởi đó là nơi tôi được thử sức và phát triển những kỹ năng và kiến thức về Khoa học.”
“Tôi rất hân hạnh được nộp đơn vào Khoá học Thạc sỹ Kinh doanh tại Đại học Z. Từ rất lâu rồi tôi đã có niềm đam mê và tình yêu đối với Kinh doanh. Ngay từ khi còn là một cậu bé, tôi biết rằng sau này tôi muốn trở thành một doanh nhân thành đạt.”
Những cách mở đầu trên cho 1 bài SOP rất hay? Bạn sẽ học theo những cách mở bài như vậy?
Câu trả lời là ĐÚNG, 2 đoạn mẫu trên là cách rất tuyệt vời để bạn bắt đầu bài tiểu luận về bản thân, và bạn cũng nên tham khảo những cách viết này. Nhưng, hãy tham khảo, chứ đừng COPY! Hãy viết 1 bài SOP tuyệt vời như 2 đoạn mở đầu trên, nhưng phải là CỦA RIÊNG BẠN!
Vậy làm thế nào để bài SOP của bạn nổi bật giữa hàng nghìn các bài xin học bổng khác? Du học Edutime xin giới thiệu những tips giúp các bạn viết 1 bài SOP “quyền lực”
1. Hãy kể 1 câu chuyện, đừng viết 1 bài báo cáo
Nếu được chọn lựa, bạn sẽ thích đọc 1 tờ báo hay 1 cuốn tiểu thuyết? Báo có thể cho bạn rất nhiều thông tin với những tiêu đề bắt mắt, nhưng tiểu thuyết sẽ kể bạn nghe 1 câu chuyện, mang đến cảm xúc cho bạn. Khi bạn đọc 1 cuốn tiểu thuyết, bạn sẽ hoà mình vào tính cách, hoàn cảnh, những lý do chủ quan của nhân vật, và hiểu vì sao nhân vật đó quyết định như vậy. Chúng ta thường nhớ những câu chuyện dễ dàng hơn những bài báo cáo, bởi chuyện có thể kết nối được con người, còn báo cáo thì không.
Hãy xem qua 2 ví dụ sau:
“Trước đây tôi từng làm việc trong bộ phận phát triển của một công ty phần mềm đa quốc gia, hàng ngày tôi phải làm một công việc giống hệt nhau và không có sự khác biệt: viết code. Tôi không học hỏi được gì từ team của mình, và không có động lực hay niềm vui khi đi làm. Một ngày, tôi quyết định rằng tôi phải bước ra khỏi vùng an toàn của mình, vì vậy tôi đã nộp đơn vào một khoá học cao hơn với mong muốn có một công việc tốt đẹp hơn.”
Nghe cũng khá giống 1 câu chuyện, nhưng là một câu chuyện bình thường, có thể chìm nổi trong 5000 bài SOP khác. Thay vì viết như trên, tại sao chúng ta không viết thế này:
“Vào một buổi tối muộn ngày thứ Hai đầu tuần, tôi thức dậy sau một cơn chợp mắt trong văn phòng trống trải được bao phủ bởi 15,000 dòng code. Dòng máu trong cơ thể lấp đầy bởi caffein, và một cuộc sống trống rỗng bên ngoài văn phòng làm việc, tôi dần nhận ra rằng, những chiếc máy tính khô khan kia đang bắt đầu mã hoá bộ óc và kiểm soát cuộc đời tôi. Không chấp nhận làm nô lệ của máy móc nữa, tôi quyết định rằng đi học là chiếc phao cứu rỗi cuộc đời mình.”
Bạn hãy suy nghĩ thật kĩ về lý do bạn muốn học trường đó, chương trình học đó, đó là lý do về mặt tinh thần, tình cảm hay kinh tế,…? Khi bạn dành nhiều thời gian cho việc suy nghĩ, bạn sẽ tìm được mối liên hệ, và khi đó bạn sẽ dễ dàng kể câu chuyện cuộc đời mình.
2. Số hoá câu chuyện của bạn
Cho dù đang kể một câu chuyện, nhưng câu chuyện đó chỉ là phương tiện để truyền tải những thông tin về bạn. Khi nói đến thông tin, chắc chắn phải có các con số. Ví dụ, bạn tham gia vào một nhóm các gia sư dạy Toán cho học sinh tiểu học, bạn sẽ viết thế nào?
“Khi còn học cấp 3, tôi tham gia một nhóm gia sư dạy Toán cho học sinh tiểu học, tôi dạy các em những kiến thức cơ bản và xây dựng nền tảng về môn Toán cho các em.”
OR:
“Vào năm lớp 11, tôi tham gia vào group gia sư dạy Toán ở tổ dân phố tên X. Trong khoảng thời gian 10 tháng, tôi dạy những kiến thức cơ bản như đại số, hình học và số học cho hơn 30 học sinh lớp 5 và 6. Mỗi học sinh tôi dạy đều đạt được điểm A môn Toán trong năm học đó. Trong cuộc đời mình, chưa bao giờ tôi tự hào đến thế.”
Bạn có nhận thấy sự khác biệt không? Những con số này rõ ràng mang đến tính chân thực và cái nhìn sắc nét hơn về những thành tựu của bạn. Hãy sử dụng những con số như một công cụ khiến câu chuyện của bạn gần gũi hơn, sát thực hơn và đẹp đẽ hơn.
3. Cụ thể hoá những điều bạn nói
Đừng bao giờ viết điều gì đó trong bài SOP chỉ vì nghĩ nó sẽ gây ấn tượng với nhà tuyển sinh. Bất kể điều gì bạn viết, bạn đều phải đi sâu vào chi tiết. Đừng chỉ nói rằng: “Tôi thích chương trình này vì tôi yêu ngành nghề này”. Giải thích vì sao bạn yêu nó, điều gì khiến bạn quyết định theo đuổi ngành này trong cả cuộc đời về sau của bạn, những kỹ năng nào bạn đang cố gắng hoàn thiện,…
Đừng đi lòng vòng như khi bạn ngồi tán gẫu với bạn bè, đừng dùng những mẫu câu lý tưởng như: “Tôi muốn thay đổi cả thế giới”, “Tôi muốn được là chính mình”,… Hãy thẳng thắn đi vào vấn đề trọng tâm, nhưng đừng thô lỗ quá. Tìm ra lý do, và tìm ra cách đẹp đẽ nhất để diễn tả lý do đó.
SOP không chỉ là bài trình bày về con người hay ước mơ của bạn. Quan trọng hơn, nhà tuyển sinh muốn nhìn thấy những bước đi của bạn để biến giấc mơ thành hiện thực. Ví dụ như tại sao bạn đưa ra quyết định thay đổi cuộc đời mình như vậy, tại sao bạn nghĩ rằng đây là điều tốt nhất bạn nên làm để đạt được giấc mơ, tại sao bạn nghĩ bạn thực sự cần điều này cho thành công của mình,… Những câu hỏi tại sao luôn là những câu hỏi khó trả lời nhất. Bạn càng trả lời được nhiều câu hỏi tại sao, bạn đang dần đạt được giấc mơ của mình.
4. Tuỳ chỉnh bài SOP của bạn
Một trong những lỗi lớn nhất của các bạn học sinh là chuẩn bị một bài SOP mẫu. Khi các bạn apply vào nhiều trường Đại học, động tác duy nhất các bạn làm là thay đổi thông tin trường, phần còn lại của bài SOP giống nhau tuyệt đối. Đây chưa bao giờ là một ý tưởng tốt, bởi các trường Đại học khác nhau về văn hoá, tầm nhìn, giá trị, điểm mạnh yếu,… Vậy nên khi bạn apply vào nhiều trường, bạn nên tuỳ chỉnh bài SOP của mình sao cho phù hợp. Những thay đổi về tên hay địa chỉ là không đủ, bạn cần chỉnh sửa sao cho nhà tuyển sinh của mỗi trường cảm thấy bạn có thể hoà hợp được vào cộng đồng của họ. Nên nhớ rằng, mỗi cộng đồng sinh viên giống như một gia đình. Nếu bạn làm họ cảm thấy bạn không phù hợp, bạn sẽ không được chào đón vào gia đình đó.
Nói đến văn hoá, mỗi quốc gia đều có nền văn hoá riêng, và thậm chí những quốc gia lớn như Mỹ, Úc cũng đều có văn hoá riêng của mỗi vùng miền. Vì vậy, trước khi quyết định nộp đơn vào trường nào, bạn nên tìm hiểu một chút về văn hoá vùng đó. Nếu ngay cả văn hoá của họ không hấp dẫn được bạn, bạn chẳng có lý do gì để lãng phí thời gian cho quá trình nộp hồ sơ xin học bổng phức tạp này.
Ngoài ra khâu hành văn, bạn nên tránh tuyệt đối những câu như “Tôi rất tài năng” hay “Tôi là một sinh viên xuất sắc”, bởi những điều này đã được thể hiện qua các giấy tờ khác như bảng điểm hay thư tiến cử (letter of recommendation) của thầy cô. Để cho khách quan bài viết, bạn nên nhờ ai đó đọc lại bản SOP nhiều lần trước khi gửi đi, đây cũng là cách rà lại lỗi chính tả hoặc câu cú.
Việc chuẩn bị hồ sơ xin du học đã không hề dễ dàng, hơn nữa lại còn xin học bổng từ hội đồng xét tuyển của các trường. Vì vậy, bạn cần có những đầu tư nhất định cho bài SOP của mình. Ngoài việc tự cố gắng từ bản thân, bạn có thể tham khảo cả những bài SOP khác, xin lời khuyên từ chuyên viên tư vấn du học của bạn và những người đi trước để có 1 bài SOP thật hoàn hảo.
Và cuối cùng nên nhớ rằng, không phải chương trình học bổng nào cũng phù hợp với bản thân bạn, vì vậy, nếu bị từ chối hãy tiếp tục hành trình của mình. Liên hệ với du học Edutime để được hỗ trợ tốt nhất về hồ sơ của mình bạn nhé!
