Hệ thống giáo dục Tây Ban Nha được coi như một hệ thống tiêu biểu cho nền giáo dục Châu Âu. Nét điển hình của nền giáo dục này là sự kết hợp giữa những trường đại học có từ thời trung cố và các chương trình học hợp lý, thực tiễn và mang tính hướng nghiệp hiện đại. Nhiều trường đại học Tây Ban Nha đã được công nhận là Trường Quốc tế Xuất sắc – International Campuses of Excellence. Chính vì lẽ đó mà Tây Ban Nha ngày càng thu hút các du học sinh từ các nước trên thế giới đến học tập.
Giáo dục Tây Ban Nha được chia thành các bậc chính: Tiểu học dành cho học sinh từ 6 – 12 tuổi; Trung học cho học sinh từ 12 – 18 tuổi; Đại học và sau Đại học.
1. Bậc Tiểu học:
Tiểu học dành cho học sinh từ 6 – 12 tuổi. Luật giáo dục sửa đổi của Tây Ban Nha năm 1990 quy định giáo dục phổ thông được phổ cập toàn quốc và miễn hoàn toàn học phí. Tôn giáo được giảng dạy trong tất cả các trường học nhưng trên tinh thần tự nguyện. Giáo dục nghệ thuật, ngôn ngữ được xếp riêng thành một hệ thống đặc biệt.
2. Bậc Trung học
Ở cấp học THCS, học sinh Tây Ban Nha sẽ phải tham gia các khoá học bắt buộc bao gồm chương trình đào tạo nghề. Chương trình giáo dục bắt buộc kéo dài trong vòng 4 năm (12 – 18 tuổi).
Những học sinh nào đạt tiêu chuẩn tốt nghiệp sẽ được cấp chứng chỉ cho phép họ có thể vào một trong 4 loại hình giáo dục chuyên sâu hoặc đào tạo nghề sau đó.
Những học sinh không đạt yêu cầu sẽ được chứng nhận là đã tham gia chương trình phổ cập và có học những môn theo yêu cầu. Dựa trên kết quả này, các chương trình Bảo đảm xã hội được xây dựng, phục vụ cho những nhóm HS này thông qua các khoá đào tạo nghề cơ bản, các lớp học khác…
Để tiếp tục học lên đại học, học sinh sẽ phải có bằng tốt nghiệp cấp học chính quy và tiếp tục qua được kỳ thi đầu vào của các trường ĐH.
3. Bậc đại học
Hệ thống ĐH của Tây Ban Nha đã có từ thời trung cổ nên nước này có nhiều trường có thâm niên. Đáng kể nhất là trường Salamanca được xây dựng từ năm 1218. Tây Ban Nha bao gồm tổng cộng 81 trường: 52 trường công lập và 29 trường tư thục với hơn 1,5 triệu sinh viên.
Hiện nay, chính phủ Tây Ban Nha đang thúc đẩy việc nghiên cứu và liên kết giữa các trường đại học và các công ty. Mục tiêu nhằm giúp các trường đại học lớn ở Tây Ban Nha sẽ sớm là một trong những trường đại học tốt nhất trên thế giới.
Chương trình đại học ở Tây Ban Nha được chia thành 2 kỳ và bắt đầu từ cuối tháng 9 cho tới đầu tháng 6. Thời gian còn lại là 2 kỳ nghỉ lớn trong năm: nghỉ giáng sinh và nghỉ lễ phục sinh.
Giáo dục ĐH của Tây Ban Nha được phân chia thành các cấp học khác nhau.
– Bậc học 1 – bậc ngắn hạn, có bản chất là đào tạo nghề nghiệp. Bậc học này cho phép SV được nhận bằng (diploma) sau khi hoàn thành chương trình học và có thể tiếp tục học lên cấp sau với những môn, ngành học tương ứng, có liên quan…
– Bậc học 2 – dài hạn, mở rộng phần kiến thức theo hướng chuyên nghiệp. Bậc học này kéo dài trong 2 năm và SV sẽ được lấy bằng cử nhân danh dự.
– Bậc học 3 – lấy bằng tiến sĩ. Bậc học này dành cho những người đã hoàn thành yêu cầu về những khoá học ở cấp học 3. Chương trình học này kéo dài tối thiểu 2 năm, bao gồm các khoá học, thảo luận… phục vụ cho các SV muốn chuyên sâu vào lĩnh vực khoa học, nghệ thuật, công nghệ.
4. Sau đại học
Rất nhiều sinh viên các nước chọn Tây Ban Nha làm điểm đến cho việc nghiên cứu và học tập sau đại học. Hầu hết các trường đại học công và tư đều đào tạo các khóa học sau đại học. Đầu vào các trường này tương đối dễ dàng. Bạn chỉ cần có bằng đại học tại Việt Nam, tiếp tục học chuyên ngành mà bạn học tại đại học Việt Nam trong khóa thạc sỹ tại Tây Ban Nha. Đối với sinh viên chuyên ngành ngoại ngữ, bạn có thể xin vào học bất kỳ chuyên ngành nào trong khóa học thạc sỹ tại Tây Ban Nha trừ những khóa học chuyên ngành như kiến trúc, xây dựng, y khoa…. Bạn có cơ hội lựa chọn học sau đại học bằng tiếng Anh hoặc tiếng Tây Ban Nha. Nếu học bằng tiếng Anh, bạn sẽ phải đóng học phí từ 2000-3000 euros/năm khi học tại trường công lập. Nếu học bằng tiếng Tây Ban Nha, bạn được miễn phí, chỉ phải đóng một khoản phí hành chính nhỏ trước khi vào học.
